---
title: "Aanbouw zonder vergunning: de regels in 2026 | VH Aanbouw"
url: https://vhaanbouw.nl/kennisbank/aanbouw-zonder-vergunning/
description: "Wanneer is een aanbouw vergunningvrij onder de Omgevingswet? De 4-meterzone, de hoogte, de 50%-regel en waarom vergunningvrij niet regelvrij is."
---

1. [Home](/)
2. [Kennisbank](/kennisbank/)
3. Aanbouw zonder vergunning, de regels in 2026

Kennisbank · Vergunning en regels

# Aanbouw zonder vergunning, de regels in 2026

* 3 min lezen
* Laatst bijgewerkt: 9 november 2026
* Door VH Aanbouw

![](/img/ai-bouw-ligger-1024.webp)Sfeerbeeld

In dit artikel

1. [Twee toetsen: mag het hier, en is het goed gebouwd?](#twee-toetsen-mag-het-hier-en-is-het-goed-gebouwd)
2. [De landelijke regels voor een aanbouw achter je huis](#de-landelijke-regels-voor-een-aanbouw-achter-je-huis)
3. [De 4-meterzone](#de-4-meterzone)
4. [De 50%-regel](#de-50-regel)
5. [Wanneer heb je wél een vergunning nodig?](#wanneer-heb-je-wél-een-vergunning-nodig)
6. [Hoe checken wij het voor jouw adres?](#hoe-checken-wij-het-voor-jouw-adres)

Wat kost jouw aanbouw?

Ontwerp hem in 3D en zie direct een richtprijs.

[ Start de configurator](/configurator/)[ 013 505 41 64](tel:+31135054164)

**Kort antwoord:** Een aanbouw aan de achterkant is vaak vergunningvrij als hij in het achtererfgebied staat, binnen 4 meter van de oorspronkelijke achtergevel blijft en niet hoger is dan 0,3 meter boven de vloer van de eerste verdieping. Je gemeente kan in het omgevingsplan andere regels hebben. En vergunningvrij is niet regelvrij: de aanbouw moet altijd voldoen aan het Bbl.

## Twee toetsen: mag het hier, en is het goed gebouwd?

Sinds de Omgevingswet (2024) kijk je bij een aanbouw naar twee dingen:

1. **Ruimtelijk: mag het op deze plek?** Dat staat in het omgevingsplan van je gemeente. Zolang een gemeente geen eigen regels heeft gemaakt, gelden de landelijke regels van de zogeheten bruidsschat. Die blijven tot uiterlijk eind 2031 gelden, tenzij je gemeente ze eerder aanpast.
2. **Bouwtechnisch: is het veilig, gezond en zuinig gebouwd?** Dat staat in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Ook als je geen vergunning nodig hebt, moet je aanbouw aan het Bbl voldoen.

Daarom zeggen we: **vergunningvrij is niet regelvrij.**

## De landelijke regels voor een aanbouw achter je huis

Een aanbouw is volgens de bruidsschat vergunningvrij als hij aan alle voorwaarden voldoet:

* hij staat op de grond, in het **achtererfgebied**;
* hij staat op meer dan 1 meter van openbaar toegankelijk gebied;
* hij is niet hoger dan 5 meter;
* er is geen verblijfsruimte op een tweede bouwlaag, en geen dakterras of balkon.

**Het achtererfgebied** begint 1 meter achter de voorkant van je huis. Het erf recht achter je huis, tussen de verlengde zijgevels, is altijd achtererfgebied.

## De 4-meterzone

De belangrijkste regel voor een woonkamer- of keukenuitbouw is de 4-meterzone, loodrecht gemeten vanaf de **oorspronkelijke** achtergevel:

* **Binnen 4 meter** mag de aanbouw tot 0,3 meter boven de vloer van de eerste verdieping komen. Je mag de ruimte dan als woonruimte gebruiken: als woonkamer, keuken of slaapkamer.
* **Buiten 4 meter** mag je bouwen tot 3 meter hoog, maar dan mag je de ruimte alleen ondergeschikt gebruiken, bijvoorbeeld als berging of garage. Ligt een ruimte deels binnen en deels buiten de 4 meter, dan geldt voor de hele ruimte ondergeschikt gebruik, tenzij er een scheidingswand is.

Sommige websites schrijven dat “4 meter diep en 4 meter hoog” altijd mag. Dat klopt niet met de regels die IPLO beschrijft.

## De 50%-regel

Je mag niet je hele tuin volbouwen. De regel gaat over het **bebouwingsgebied**:

| Bebouwingsgebied | Maximaal vergunningvrij te bebouwen                       |
| ---------------- | --------------------------------------------------------- |
| tot 100 m²       | 50%                                                       |
| 100 tot 300 m²   | 50 m² plus 20% van het deel boven 100 m²                  |
| boven 300 m²     | 90 m² plus 10% van het deel boven 300 m², maximaal 150 m² |

Bestaande bijgebouwen, zoals een schuur of een eerdere uitbouw, tellen mee.

## Wanneer heb je wél een vergunning nodig?

* De aanbouw komt aan de voorkant of te dicht bij de straat.
* Je woning is een rijks-, provinciaal of gemeentelijk monument, of ligt in een beschermd stads- of dorpsgezicht.
* De aanbouw past niet binnen de regels hierboven, bijvoorbeeld omdat je dieper dan 4 meter wilt wonen.
* Je gemeente heeft in het omgevingsplan strengere regels gemaakt.

In die gevallen vraag je een omgevingsvergunning aan. Lees hoe dat werkt in [vergunning aanvragen voor een aanbouw](/kennisbank/vergunning-aanvragen-aanbouw/).

## Hoe checken wij het voor jouw adres?

We kijken in het Omgevingsloket naar de regels op de kaart voor je perceel, meten de oorspronkelijke achtergevel en het bebouwingsgebied in, en zetten de uitkomst op papier. Zo weet je vóór de opdracht of je aanbouw vergunningvrij kan, of dat er een aanvraag nodig is. Je kunt ook eerst zelf de [vergunningcheck](/vergunning/) op onze site doen.

## Bronnen

Gecontroleerd op 9 november 2026\. Regels en voorwaarden kunnen wijzigen; de bron is leidend.

1. [IPLO, stappenplan vergunningvrij bouwen (bijbehorende bouwwerken)](https://iplo.nl/thema/bouw/bouwen-vergunning-melding/bijbehorende-bouwwerken/stappenplan-bepaling-vergunningvrij-bouwen/) iplo.nl
2. [Binnenlands Bestuur, uitbouwen aan de achterzijde (2 februari 2026)](https://www.binnenlandsbestuur.nl/ruimte-en-milieu/schulinck-omgevingsrecht/uitbouwen-achterzijde-vergunningenjungle) binnenlandsbestuur.nl
3. [IPLO, Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb)](https://iplo.nl/regelgeving/regels-voor-activiteiten/technische-bouwactiviteit/kwaliteitsborging/wet-kwaliteitsborging-bouwen-wkb/) iplo.nl
4. [Omgevingsloket, vergunningcheck](https://omgevingswet.overheid.nl/) omgevingswet.overheid.nl

Prijzen op deze pagina zijn richtprijzen inclusief btw. Na het inmeten krijg je een vaste prijs. Regels en subsidies kunnen wijzigen; de genoemde bron is leidend.

Verder lezen

## Gerelateerde artikelen

[![](/img/ai-avond-hoek-1024.webp)SfeerbeeldVergunning en regelsVergunning aanvragen voor een aanbouwIs je aanbouw niet vergunningvrij, dan vraag je een omgevingsvergunning aan via het Omgevingsloket. Bij de reguliere procedure beslist de gemeente binnen 8 weken, eenmaal te verlengen met maximaal 6 weken. Daarna volgt een bezwaartermijn van 6 weken. VH Aanbouw maakt de tekeningen, levert de constructiegegevens aan en doet de aanvraag voor je. 1 min lezenLees verder ](/kennisbank/vergunning-aanvragen-aanbouw/)[![](/img/ai-prefab-kraan-1024.webp)SfeerbeeldBouw en techniekIsolatie-eisen voor een aanbouw (Bbl)Een nieuwe aanbouw moet geïsoleerd worden op nieuwbouwniveau volgens het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl): de gevel Rc 4,7, het dak Rc 6,3 en de vloer Rc 3,7 m²·K/W. Ramen en deuren mogen per stuk een U-waarde van maximaal 2,2 hebben. Dat geldt ook als je aanbouw vergunningvrij is. 1 min lezenLees verder ](/kennisbank/isolatie-eisen-aanbouw/)[![](/img/ai-detail-hoek-1024.webp)SfeerbeeldWonenEen aanbouw en de burenBij een rijwoning bouw je je aanbouw meestal tot op de erfgrens. Het Burgerlijk Wetboek bepaalt dat je zonder toestemming geen ramen of andere openingen mag maken binnen 2 meter van de erfgrens die uitkijken op het erf van de buren. Bespreek de bouw, de tekening en de planning vooraf met je buren: dat voorkomt bezwaren en vertraging. 1 min lezenLees verder ](/kennisbank/aanbouw-en-de-buren/)

Vragen

## Veelgestelde vragen over dit onderwerp

Staat je vraag er niet bij? Bel ons gerust of stel hem in het adviesgesprek.

Hoe diep mag een aanbouw zonder vergunning?

Volgens de landelijke regels mag je binnen 4 meter van de oorspronkelijke achtergevel vergunningvrij bouwen en die ruimte als woonruimte gebruiken. Buiten die 4 meter mag ook gebouwd worden, maar dan alleen voor ondergeschikt gebruik zoals een berging, en tot 3 meter hoog.

Hoe hoog mag een aanbouw zonder vergunning?

Binnen de 4-meterzone mag de aanbouw maximaal 0,3 meter boven de vloer van de eerste verdieping komen. Bij een bungalow mag hij niet hoger zijn dan het hoofdgebouw.

Geldt dit ook voor een aanbouw aan de zijkant?

Alleen als de zijkant in het achtererfgebied ligt. Het achtererfgebied begint 1 meter achter de voorgevel. Ligt de aanbouw op 1 meter of minder van openbaar toegankelijk gebied, zoals een stoep bij een hoekwoning, dan is een vergunning nodig.

Valt een aanbouw onder de Wet kwaliteitsborging (Wkb)?

Op dit moment niet. De Wkb geldt voor nieuwbouw in gevolgklasse 1\. De invoering voor verbouw, waaronder een aanbouw aan een bestaande woning, is uitgesteld (stand november 2026).

## Benieuwd wat jouw aanbouw kost?

Ontwerp hem in een paar minuten in 3D en zie direct een richtprijs. Of bel Neal voor een vrijblijvend adviesgesprek bij je thuis.

[ Ontwerp in 3D](/configurator/)[ Adviesgesprek](/contact/)[ 013 505 41 64](tel:+31135054164)